Buitenlanse handel
Aangezien Turkije van oudsher veel brandstoffen, technologie, machines en delfstoffen voor de industrie importeert en relatief weinig exporteert, vertoont de handelsbalans constant een tekort. Door fluctuaties in de importcijfers vertonen de handelscijfers van jaar tot jaar grote verschillen. Deze groei in import werd veroorzaakt door het aantrekken van de binnenlandse vraag, maar ook door een toenemende buitenlandse vraag naar Turkse producten waarin geïmporteerde goederen, grondstoffen, technologie en machines zijn verwerkt. Ook de sterke Turkse lira en hoge grondstofprijzen hebben bijgedragen aan de toename van de import. In 2006 bereikte het formele handelstekort (exclusief de informele 'kofferhandel' waarvan een schatting is opgenomen in de betalingsbalans) 52 miljard US dollar.
De exportcijfers fluctueren minder. De afgelopen tijd is de export jaar op jaar gestegen, in 2006 met 16,3 procent tot een niveau van 85,5 miljard US dollar. De groei van de export weerspiegelt de enorme pogingen van Turkse bedrijven om hun aanwezigheid in de internationale markten te vergroten en zich te beschermen tegen de wispelturigheid van de binnenlandse vraag. Daarnaast gebruiken multinationals Turkije als een exportbasis, vooral in de automobielindustrie.
Producten
Export
De belangrijkste exportproducten zijn kleding en textiel (23 procent van de totale export) en motorvoertuigen en onderdelen (14 procent van de totale export). In 2006 bestond 44 procent van de export uit consumentengoederen en intermediaire goederen.
Import
De import bestaat voor ongeveer 70 procent uit primaire goederen en productiegoederen (machines en grondstoffen), die gebruikt worden door de Turkse industrie. Dit betreft grondstoffen, kunststoffen, en halffabrikaten (veel elektronische componenten), maar ook de import van olie en brandstoffen. Als gevolg van de hoge olieprijzen zijn de uitgaven aan olie en brandstoffen verdubbeld tussen 2004 en 2006. De totale uitgaven voor olie en brandstoffen bereikten in 2006 28,6 miljard US dollar, 20,7 procent van de totale importuitgaven. Investeringsgoederen (industriële machines) maken 16,8 procent van de import uit. Het aandeel consumptiegoederen (met als grootste component auto's) van de totale import was in 2006 11,5 procent en bedroeg 16,1 miljard US dollar.
Handelspartners
Sinds 1996 bestaat er een douane-unie tussen de EU en Turkije. Dit houdt in dat er geen invoerrechten worden geheven bij handel met de EU. Een uitzondering wordt gevormd voor landbouwproducten. Deze blijven voor onbepaalde tijd buiten de bepalingen van de douane-unie.
In 2006 ging 56,1 procent van de export van Turkije naar EU-landen, oftewel 50 miljard US dollar. De import vanuit Europese landen bedroeg 42,4 procent van de totale import, wat neerkomt op 59,1 miljard US dollar.
Naast export naar de EU en de VS, exporteert Turkije veel naar de buurlanden in het Midden-Oosten, landen uit de voormalige Sovjetunie en Noord-Afrika.
Buitenlandse handel (x miljard US dollar):
| Invoer (CIF) | Uitvoer (FOB) | |
| 2003 | 69,3 | 47,3 |
| 2004 | 97,5 | 63,2 |
| 2005 | 116,8 | 73,5 |
| 2006 | 139,5 | 85,5 |
| 2007(schatting) | 171,5 | 107,2 |
Bron: State Institute of Statistics
Voornaamste handelspartners 2006 (in procent van het totaal)
Uitvoer
Midden-Oosten: 13,3
Duitsland: 11,4
Verenigd Koninkrijk: 8,0
Italië: 7,9
Verenigde Staten: 5,9
Invoer
Rusland: 12,7
Duitsland: 10,6
Midden-Oosten: 7,6
China: 7,0
Italië: 6,2
Bron: EIU
Voor wat betreft de Turkse uitvoer staat Nederland op een negende plaats. Voor de Turkse invoer geldt dat Nederland, na andere EU-landen zoals het Verenigd Koninkrijk, Spanje en België, op de achttiende plek staat.
Naar boven
Handel met Nederland
Export
De export van Nederland naar Turkije is in 2007 (ten opzichte van 2006) met 14,2 procent gestegen. De waarde van de totale Nederlandse export naar Turkije lag in dat jaar op 3,8 miljard euro. Dit blijkt uit de voorlopige handelscijfers van het CBS. Ondanks de toename van de export verliest Nederland sinds een aantal jaren marktaandeel (ten opzichte van andere landen). Met een aandeel van 1,6 procent in de totale Turkse import stond het in 2006 op de 18e plaats, na landen als Oekraïne, Roemenië, België, Libië en Saudi-Arabië. In 2005 bezette het nog de 16e plek. In de top 3 van importeurs in Turkije in 2006 staan Rusland, Duitsland en China. Duidelijke oorzaken voor dit verlies aan marktaandeel zijn moeilijk aan te wijzen. Zo moet er rekening gehouden worden met de invloed van externe factoren, zoals Nederlandse bedrijven die in Turkije produceren, en de mogelijkheid dat Nederlandse producten te duur zijn of niet geheel voldoen aan de Turkse vraag. Wel lijkt het erop dat Nederland in sectoren waarin het traditioneel sterk is, zoals (onderdelen voor) machines, onder niveau presteert.
Belangrijke Nederlandse exportproducten zijn machines en vervoermaterieel, chemische producten, kantoor- en automatiseringsbenodigdheden en fabrikaten.
Import
In 2007 importeerde Nederland voor ongeveer 1,71 miljard euro uit Turkije, een lichte afname ten opzichte van 2006. In dat jaar importeerde Nederland voor 1,74 miljard euro aan producten uit Turkije. Nederland stond in 2006 op de 9e plaats op de Turkse ranglijst van exportlanden en in 2005 op de 8e plaats. De belangrijkste importeurs van Turkse goederen zijn Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Italië.
Naar boven
Bron EVD